Sóng ở đáy sông - Lê Lựu

Lê Lựu không phải là nhân vật xa lạ trên văn đàn Việt Nam. Ngày xưa mê mẩn cuốn Thời xa vắng của ông nhà văn này. Hình như các tác phẩm của ông đa phần là các tác phẩm về thời chiến tranh và thời bao cấp trong không gian miền Bắc. Thời xa vắng là hồi tưởng về khoảng thời gian này mà nay đã thành một dĩ vãng "xa vắng". Mình nhớ ngày xưa ông cũng là một trong những nhà văn nhiều thăng trầm thời "xa vắng" ấy khi ông dám nhìn thẳng vào hiện thực xã hội thời ấy để phản ánh lên những bất cập của xã hội. Mãi sau này mọi người mới có một cái nhìn thoáng đạt hơn, đánh giá đúng đắn hơn về các tác phẩm của ông.

Sóng ở đáy sông nhẹ nhàng hơn khi ở góc độ xã hội mà zoom mạnh hơn vào một đại gia đình với những biến cố thăng trầm của xã hội. Truyện kể về cuộc đời trớ trêu của nhân vật chính tên là Núi. Nhân tố chính làm cho cuộc đời Núi trớ trêu hơn chính là người bố của anh và nhân tố phụ chính là hoàn cảnh xã hội thời cuộc đó.

Nhân vật ông bố là một nhân vật được Lê Lựu khắc họa khá là lạ. Một người có thể gọi là ông "Biết Trước". Ông là người luôn luôn thể hiện mình là người có lý trong mọi việc, biết trước mọi việc sẽ diễn ra như thế nào. Ông biết trước nên việc gì ông cũng cố gắng tỏ ra là mình đã biết rồi, xử lý theo cái lý của nó cho dù nó làm tổn thương những người thực sự là vợ là con của ông. Ông biết trước nên ông sẵn sàng từ mặt con mình khi nó mắc phải lỗi lầm mà ông chính là tác nhân gây ra lỗi lầm đó. Ông không biết rằng cái lý đó làm cho những người thân của ông đau đớn đến mức độ nào, khốn khổ đến mức độ nào. Đó cũng là bi kịch của một người biết quá nhiều mà không thể tiêu hóa được những cái lý mình biết trong cuộc sống cá nhân. Thế mới biết, ở đời biết nhiều quá không hẳn là tốt. Biết như thế nào để sống hạnh phúc thì mới thực là biết.

Nhân vật Núi thì cũng bình thường, hoàn cảnh đưa đẩy, khó mà làm lại được mọi thứ khi mà hoàn cảnh liên tục xảy ra như thế. Mới biết là môi trường xung quanh nó khốc liệt thế nào. Đôi khi sức con người cũng là hữu hạn, không thể vượt qua được. Núi lẽ ra sẽ có một tương lai tốt đẹp so với hoàn cảnh xã hội lúc đó. Học giỏi, biết sống với mọi người và cho mọi người. Tuy nhiên, mọi việc bắt đầu khi mẹ anh mất lại gặp cảnh đối xử quá bất công của người bố "Biết Trước". Núi đã bắt đầu suy sụp và không thể vượt qua lớp 9. Nếu Núi ở một gia đình khác biết đâu mọi việc đã không khó khăn như thế. Nhưng với một ông bố sẵn sàng đẩy con ra đường để làm cho mình nhẹ nợ như thế thì một đứa con nít mới học chưa hết lớp 9 làm sao mà chống đỡ nỗi trước giông gió của cuộc đời. Núi phải hư hỏng như là một điều hiển nhiên của xã hội....................

(viết đến đây không viết tiếp được nữa.... dạo này "ý tại ngôn ngoại quá":)).