Chúng ta hãy mua cổ phiếu Vinamilk

Anh bạn tôi có một câu chuyện cười mà mỗi khi kể lại ai cũng cười bò lăn bò càng. Ngày xưa khi anh chàng thời còn sinh viên cũng khá là túng bấn. Một bữa thiếu tiền không biết làm gì nên leo lên sân thượng ngắm cảnh cho đỡ buồn. Tình cờ nhìn sang nhà đối diện thấy bà già đang ngồi đi đái. Thế là anh chàng quyết định gom hết số tiền còn lại khoảng mười mấy ngàn đi đánh số đề bao con bướm lớn. Kết quả là chiều đó anh chàng trúng được 200 ngàn đủ sống một thời gian.

Đó là chuyện ngày xưa chưa có thị trường chứng khoán ở VN nên thấy bà già ngồi đi đái thì đi đánh đề con bướm lớn. Bây giờ ở VN thị trường chứng khoán phát triển rầm rộ. Người người, nhà nhà đều tham gia chứng khoán. Các sàn chứng khoán lớn như Bảo Việt, VCBS, SSI, SBS buổi sáng thì đông nghịt người đến theo dõi bảng điện và đặt lệnh, buổi chiều thì đông nghịt người đến đóng tiền mua và rút tiền bán chứng khoán đã đặt lệnh buổi sáng. Do đó, nếu anh bạn của tôi thấy cảnh "bà già ngồi đái" thời nay thì chắc là phải quyết định mua vào Vinamilk hoặc là REE vì hiện nay trong nhóm blue chip hình như chỉ có 2 công ty này có nữ giám đốc. Nhưng hình như bà Liên của Vinamilk già hơn bà Mai Thanh bên REE nên chỉ có bà Liên mới ứng.... con bướm lớn (sorry mọi người nếu ai nghĩ rằng tôi đang viết bậy). Bởi vậy phải mua Vinamilk thì mới là...đúng điệu "thần linh báo ứng".

Đùa cho vui thế thôi nhưng nhìn chung lại một bộ phận nhà đầu tư trên thị trường VN bây giờ vẫn đang rationale their portfolio theo kiểu đó. Thường gặp nhất là tin đồn. Hễ công ty nào nghe đồn có cổ đông nước ngoài chuẩn bị mua, sắp phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu, sắp có cổ phiếu thưởng là giá tăng vèo vèo. Nghe tin đồn rồi ít ai có trình độ và cơ hội (cái thứ nhất thì một số người có, cái thứ hai thì gần như ít ai có) để kiểm chứng lại tin đồn dựa trên thông tin về hoạt động và tài chính của công ty. Do đó, giá cả cứ lên vèo vèo mà đôi khi chỉ vì những tin đồn, sau một thời gian biết ra tin đồn không chính xác nhưng giá cả đã ở trên trời rồi, những người lỡ mua cũng phải cố gắng giữ và tạo ra tin đồn để cổ phiếu ...tăng giá tiếp.

Ba nhóm tin đồn trên dẫu khó kiểm chứng nhưng dù gì cũng mang hơi hướng investment hướng dẫn cho nhà đầu tư tìm những công ty nào nằm trong tầm ngắm của nhà đầu tư nước ngoài hoặc nằm trong lĩnh vực potential được mở room cho nhà đầu tư nước ngoài, hoặc những công ty nào potential phát hành thêm để cải thiện đòn cân nợ hoặc huy động vốn cho các dự án mới, hoặc những công ty nào có share premium hoặc other reserves lớn nên potential chia cổ phiếu thưởng để đầu tư. Ngoài ba nhóm thông tin này thì có thêm một nhóm thông tin khác liên quan tới tình hình hoạt động của công ty (tình hình kinh doanh tốt, các chỉ tiêu doanh thu-lợi nhuận vượt kế hoạch, cổ tức cao...) thì tương đối dễ kiểm chứng hơn. Ngoài ra các nhóm tin đồn khác thì thật sự "bó tay con gà tây". Kết quả của những rumour như vậy là giá của TDH tăng đột biến chỉ trong một thời gian ngắn trước khi lên sàn do được mệnh dang là Sudico thứ 2, An Binh Bank tăng liên tục từ 3.0 lên 5.0 trong vòng khoảng 1-2 tháng, hoặc Mai Linh tăng vèo vèo lên 4.0 ngay từ lúc phát hành dù còn mập mờ là cổ phiếu ưu đãi hay phổ thông và người mua còn nhầm lẫn giữa Tổng công ty Mai Linh và Công ty Thương Mại và Dịch Vụ Mai Linh niêm yết ở sàn Hà Nội, hoặc PVI ngay từ IPO đã có giá đấu giá bình quân là 16.0 dù các quỹ đầu tư khi làm valuation không thể nào đạt tới mức quá 6.0.

Trong tình hình như vậy thì những doanh nghiệp rất tốt, giá còn rẻ nhưng lại không biết tạo rumour hoặc không có người tích cực tạo rumour lại tăng giá rất chậm. Điển hình là Imexpharm trên sàn HCM. Mặc dù hiệu quả kinh doanh rất tốt, P/E hiện vẫn chỉ ở mức 16-18, triển vọng phát hành tăng vốn để cải thiện đòn cân nợ (hiện nợ vay chiếm >90% tổng vốn sử dụng, chi phí lãi vay ~ 4 tỷ/năm) và tăng vốn để xây dựng nhà máy mới ở khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP), triển vọng kinh doanh rất tốt thì mọi người lại ít mua bán nên giá tăng rất khiêm nhường. Càng vô lý hơn là các thông tin này rất dễ dàng kiểm tra (P/E thì có thể tham khảo trên các website của công ty chứng khoán sau mỗi ngày giao dịch, việc tăng vốn thì đã rõ mười mươi dựa trên hợp đồng tư vấn đã ký với Bảo Việt - tham khảo trong bảng công bố thông tin của công ty chứng khoán Bảo Việt khi niêm yết trên sàn Hà Nội, triển vọng kinh doanh thì có thể confirm qua các thông tin đầy rẫy trên Internet). So với các anh cả blue chip hoặc các newbie (như Domesco đang có giá trên >150.000) khác trên sàn thì Imexpharm phải nói là quá rẻ. Bởi thế mới thấy vai trò của external communication quan trọng thế nào khi doanh nghiệp đã ra ngoài công chúng. Hy vọng là trong thời gian tới bác Imexpharm sẽ tranh thủ đưa ra các thông tin tốt đẹp mà bác đang thực hiện để các nhà đầu tư đang kỳ vọng hợp lý vào bác không trở nên thất vọng vì bác cứ mãi như "hoa hậu hồi giáo" che kín từ đầu đến chân làm người khác không thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của bác. Hãy công bố thông tin về tình hình 2006 để mọi người biết rằng bác đang "đẹp rạng ngời mà không chói lóa" bác nhỉ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

(Ghi chú: tôi viết bài này theo một số quan sát gần đây trên thị trường, không nhằm khuyến khích các bạn mua cổ phiếu Vinamilk hay Imexpharm gì cả nhe')....