Don't cry for me, Vietnamia!!!!!

Don't cry for me, Vietnamia!!!!!

(Viết tiếp bài phỏng vấn T.S Võ Tòng Xuân trên báo Nhịp cầu đầu tư số mới)



Bàn cãi cuối cùng thì Việt Nam cũng sẽ hạn chế xuất khẩu gạo trong tình hình xuất khẩu gạo đang được giá, thị trường đang khan hiếm gạo xuất khẩu. Trong các cường quốc xuất khẩu gạo thì Trung quốc và Ấn độ do số lượng dân số khổng lồ của mình đã đặt mục tiêu an ninh lương thực lên hàng đầu nên đã ngừng xuất khẩu gạo. Việt Nam, cùng nỗi lo an ninh lương thực cũng hạn chế xuất khẩu gạo, không cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo ký hợp đồng mới từ ngày 2.4.

Đặt ra vấn đề vấn đề an ninh lương thực là không có gì sai đối với Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề này đặt ra trong tương quan lợi ích của người nông dân sao cảm thấy quá bạc bẽo cho người nông dân đang chiếm 70% dân số Việt Nam.

Trước đây khi thị trường bình thường thì thành phần tham gia xuất khẩu gạo chính vẫn là những công ty nhà nước. Những công ty nhà nước này loay hoay hoài vẫn không nỗ lực xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam cho ra tấm ra món. Do đó, gạo Việt Nam vẫn chịu lép vế so với gạo Thái lan trên thị trường thế giới. Do đó, khi thu mua gạo nguyên liệu từ nông dân thì các doanh nghiệp xuất khẩu ép giá làm người nông dân không hưởng tỷ suất lợi nhuận cao trên mỗi đơn vị sản phẩm. Người nông dân muốn cải thiện thu nhập chỉ còn cách mở rộng diện tích sản xuất (cái này không dễ vì đất đai hạn chế) hoặc quay vòng vụ mùa nhanh hơn. Nhưng quay vòng vụ mùa nhanh hơn thì người nông dân vẫn phụ thuộc vào hệ thống kho bãi & logistics hạn chế của mạng lưới thu mua. Nếu mạng lưới thu mua không mở rộng tương ứng thì việc nâng cao nâng suất của người nông dân dẫn đến cung vượt quá cầu trong một thời điểm nhất định làm cho việc bán lúa nguyên liệu của người nông dân càng bất lợi. Đó là chưa kể các doanh nghiệp Việt Nam mình do tranh nhau bán trên thị trường quốc tế nên giữa các doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh nhau bằng giá, thậm chí bán phá giá lẫn nhau. Nên khi thu mua gạo nguyên liệu càng cố gắng ép giá nông dân để đảm bảo tỷ suất lợi nhuận của các doanh nghiệp thu mua & xuất khẩu không đổi.


Bây giờ khi thị trường thế giới mất mùa, giá gạo tăng đột biến trên thị trường quốc tế, yếu tố chất lượng không còn quan trọng như ngày xưa thì Việt Nam hạn chế xuất khẩu gạo ở mức 3.5 triệu tấn, thấp hơn 1 triệu tấn so với năm ngoái với lý do đảm bảo an ninh lương thực. Lý do thì không có gì sai cả, nhưng cơ hội tối đa hóa thu nhập cho người nông dân một cách chính đáng đã bị bỏ qua. Vấn đề là hệ thống thu mua và tích trữ an ninh lương thực cũng là doanh nghiệp nhà nước, thu mua gạo cho an ninh lương thực theo giá thu mua cũ, không điều chỉnh theo giá thị trường. Do đó, các doanh nghiệp này cũng không tăng giá thu mua gạo từ nông dân. Người nông dân, vì cái gọi là lợi ích chung của cả cộng đồng, đã bị hy sinh lợi ích cải thiện thu nhập chính đáng. Thực ra trong vấn đề an ninh lương thực này thì người hưởng lợi chính vẫn là vì 30% dân cư còn lại trong cộng đồng. Vì người nông dân khi sản xuất lúa gạo đã tự lo “an ninh lương thực” cho gia đình mình, khi bán lúa gạo thì họ đã để lại phần lúa gạo chi dùng trong gia đình, trừ phi gia đình túng bấn quá mới phải bán đi. Các thành phần dân cư trong 30% còn lại của cộng đồng gồm quân đội, công nhân, người kinh doanh…. đa phần sống ở thành thị với mức thu nhập cao hơn người nông dân rất nhiều.


Tại sao lại bắt người nông dân hy sinh lợi ích kinh tế cho 30% cư dân giàu hơn họ như vậy??? Tại sao không thể có một cơ chế đảm bảo an ninh lương thực nhưng vẫn đảm bảo lợi ích cho người nông dân????

(copied from YM 360 blog)